Korzystając z serwisu bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies.

Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Punkt oporu „Zbrosławice” niemieckiej Pozycji Górnośląskiej

PODZIAŁ GÓRNEGO ŚLĄSKA W 1922 ROKU
    Podpisany 28 czerwca 1919 r. w Wersalu traktat pokojowy między państwami zwycięskiej koalicji i pokonanymi Niemcami tylko częściowo regulował sprawę granicy zachodniej Polski. Na terenach spornych między Polską a Niemcami odbyły się plebiscyty:  w lipcu 1920 r. na Warmii, Mazurach, a 22 marca 1921 r. – na Górnym Śląsku.
    W wyniku plebiscytu i III powstania śląskiego Konferencja Rady Ambasadorów w Paryżu 20 października 1921 r. dokonała podziału Górnego Śląska, w wyniku którego Polsce przyznano powiaty: rybnicki, pszczyński, katowicki, lubliniecki, tarnogórski i świętochłowicki o powierzchni 3,2 tysięcy km2 (29% obszaru plebiscytowego) oraz 996 tysięcy ludności (46% zaludnienia tego obszaru). W polskiej części Górnego Śląska znalazło się około 250 tysięcy Niemców, zaś po stronie niemieckiej – około 530 tysięcy Polaków. Na obszarze przyznanym Polsce znajdowała się jednak większa część przemysłu górnośląskiego: 53 z 67 kopalń węgla, 10 z 15 kopalń cynku i ołowiu oraz 22 z 37 wielkich pieców. Równocześnie Liga Narodów zaleciła Niemcom i Polsce zawarcie porozumienia regulującego podział Górnego Śląska. Konwencję tę podpisano w Genewie 15 maja 1922 r. i z tą datą nastąpiło włączenie części Górnego Śląska do Polski.

Czytaj więcej: Punkt oporu „Zbrosławice” niemieckiej Pozycji Górnośląskiej

Syfon Kłodnicy pod Kanałem Gliwickim

    O dziejach Kanału Gliwickiego, nazywanego do 1945 r. Adolf-Hitler-Kanal pisaliśmy szerzej w numerze 23 „Krajoznawcy Górnośląskiego”, przypomnijmy zatem tylko kilka faktów.
    Wypieranie transportu wodnego przez kolej, starzenie się Kanału Kłodnickiego, budowanego w l. 1792-1922 między Koźlem a Zabrzem (potem skróconego do Gliwic), jego zamulanie, a przede wszystkim podział Górnego Śląska w 1922 r., wywołały dyskusję nad celowością dalszego utrzymywania Kanału Kłodnickiego. Zwyciężyły argumenty zwolenników transportu wodnego i postanowiono zastąpić Kanał Kłodnicki nową bUdowlą.

Czytaj więcej: Syfon Kłodnicy pod Kanałem Gliwickim

Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna w Zabrzu

    Od niepamiętnych czasów działalności górniczej towarzyszyła woda, której usuwanie stanowiło jeden z podstawowych problemów kopalń. Póki napływ wody nie był zbyt wielki, używano do tego wiader, pomp ręcznych, skomplikowanych kieratów, tzw. „kunsztów wodnych”, i maszyn parowych. Jednocześnie od setek lat znany był sposób usuwania wody przy pomocy drążenia sztolni odwadniających. Wydane w 1769 r. prawo górnicze dla Śląska i Hrabstwa Kłodzkiego przyznaje sztolniom nawet priorytet w tym zakresie. Ponieważ pojedynczych kopalń nie stać było na drążenie własnych sztolni, drążono jedną, która odwadniała kilka lub kilkanaście kopalń, a koszty jej drążenia i utrzymania ponosili wszyscy użytkownicy. Takie sztolnie nazywano dziedzicznymi.

Czytaj więcej: Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna w Zabrzu